Kasım İndirimleri Tüketici Davranışları Araştırması Sonuçları

1000 kişi ile gerçekleştirilen “Kasım İndirimleri Araştırması”, tüketici alışkanlıklarında köklü bir değişimi ortaya koydu. Tüketicilerin %68’i kendini “Planlı Düşünen” olarak tanımlarken, indirim gören her 4 kişiden 1’i ürünü sepete atmak yerine önce “Fiyat Geçmişini” sorguluyor.

Kasım ayında markaların yoğun iletişimle duyurduğu indirim dönemleri, artık sadece heyecan değil, derin bir analiz sürecini de beraberinde getiriyor. Araştırma sonuçlarına göre, Türkiye’deki tüketiciler artık reklamların büyüsüne kapılıp anlık kararlar vermek yerine, birer “Fiyat Dedektifi” gibi davranıyor.

Araştırmadan öne çıkan çarpıcı başlıklar şunlar:

1. Duygular Değil, Matematik Konuşuyor

Katılımcıların sadece %13’ü indirim gördüğünde “Kaçmaz bu fırsat” diyerek anında satın alma refleksi gösteriyor. Geriye kalan büyük çoğunluk (%87) ise ya fiyat geçmişini kontrol ediyor, ya favorilere ekleyip bekliyor ya da çevresine danışıyor.

• Dominant His: Tüketicilerin %25’i bu dönemde kendini ne heyecanlı ne de stresli, sadece “Düşünceli ve Analitik”
• Ana Motivasyon: İnsanlar yeni ürün keşfetmek veya “alışveriş terapisi” yapmak için değil, “planladıkları ürünler uygun fiyata almak” (%39) için alışveriş yapıyor.

2. Z Kuşağı Erkekleri: “Hala En Hızlı Tetikçiler”

Genel tablo planlı alışverişi işaret etse de 18-24 yaş arası, DE sosyo-ekonomik grubundaki erkekler bu tablonun istisnası.

• Bu grubun %36.6’sı banka kampanyalarından “Çok Etkilendiğini” belirtiyor.
• İndirim gördüğünde “Direkt Satın Alırım” diyenlerin oranı bu grupta %29.3 ile genel ortalamanın iki katına çıkıyor. Markalar için “dürtüsel satışın” hala canlı olduğu tek kale burası.

3. Kadınlar ve AB Grubu: “İkna Edilmesi En Zor Kitle”

Özellikle 25-34 yaş arası, AB grubu (Üst Gelir) kadın tüketiciler, markalar için en zorlu sınavı oluşturuyor.

• Bu kitlede kendini “Planlı” olarak tanımlayanların oranı yüksek olsa da, markaların sunduğu kampanyaları “Yetersiz” bulma oranları da zirvede (%34).
• Bu grup, “Sadece ihtiyacım varsa alırım” diyerek promosyon tuzağına en az düşen segment olarak öne çıkıyor.

4. Cinsiyet Bazlı Keskin Ayrım

• Kadınlar: En çok Moda/Giyim (%33) ve Kozmetik (%20) kategorilerine odaklanıyor. Ayrıca, kadınlar “Planlı alışveriş” (%44) ve “Stok yapma” (%9.3) konularında erkeklere göre çok daha disiplinli ve geleceğe dönük hareket ediyor.
• Erkekler: Açık ara farkla Teknoloji/Elektronik (%30) ve ardından Moda/Giyim (%22) kategorilerini tercih ediyor. Erkekler aynı zamanda “Anlık fırsatları değerlendirme” (%20) konusunda kadınlardan (%14) daha dürtüsel ve hızlı aksiyon alıyor.

5. Stok Yapmak Ekonomik Bir Tercih

İndirim döneminde “Stok yapmak” (gıda, temizlik vb.) en çok alt-orta gelir grupları olan DE (%29) ve C1 (%27) segmentlerinde görülüyor. Üst gelir grubu (AB) stoklamaktan ziyade seçici alışveriş yapıyor.

AB Grubunun Memnuniyetsizlik Paradoksu: Banka kampanyalarını “Yetersiz” bulan en büyük kitle, şaşırtıcı bir şekilde en yüksek gelir grubu olan AB Grubu (%30). Bu kitle muhtemelen standart taksit/puan tekliflerinden daha fazlasını (özel ayrıcalıklar, yüksek limitli avantajlar) bekliyor.

6. Banka Kampanyaları: “Kritik Ama Yetersiz”

Araştırmanın en dikkat çekici finansal verisi bankalarla ilgili. Tüketicilerin alışveriş kararlarını %55 oranında etkileyen banka kampanyaları (taksit, puan, iade), tatmin yaratmakta zorlanıyor.

• Tüketicilerin %70’e yakını banka kampanyalarını “Yetersiz” veya sadece “Kısmen Yeterli” buluyor.
• Özellikle erkek tüketiciler finansal teşviklere daha duyarlı olmasına rağmen, beklentilerinin karşılanmadığını belirtiyor.

7. Lojistikte Beklenti Farklılığı: Hız mı, Kalite mi?

Teslimat beklentileri SES gruplarına göre keskin bir şekilde ayrışıyor:

• AB Grubu: Kargo hızına en az önem veren (%4) grup. Öncelikleri ürünün orijinalliği ve sorunsuz teslimat deneyimi.
• C1 ve DE Grupları: Günlük hayatın akışı içinde hıza odaklanıyor. Bu gruplar, kargo hızını AB grubuna kıyasla 2,5 kat daha fazla önemsiyor.

8. Nakit Ödeme Tercihi Gücünü Koruyor

Dijitalleşmeye rağmen ödeme alışkanlıklarında nakit ve kapıda ödeme seçeneği %48 gibi yüksek bir oranda tercih ediliyor. Bu durum, tüketicinin ürünü görmeden ödeme yapma konusundaki çekincesinin devam ettiğini gösteriyor.

Tüketicilerin %49’u alışveriş için indirimlerin resmen başladığı haftayı beklerken, sadece %18’i stok sorunu yaşamamak adına erken alışveriş yapmayı planlıyor.

Genel Değerlendirme

Araştırma sonuçları gösteriyor ki; “Yüzde 50 indirim” gibi klasik söylemler artık tüketicide karşılık bulmuyor. Tüketici; şeffaflık, gerçek fiyat takibi ve kişiselleştirilmiş finansal çözümler (ek taksit, anında nakit iade) bekliyor.

Markaların ve bankaların, “Sepet Saklayan” (%12) olarak adlandırılan ve karar vermekte zorlanan kitleyi harekete geçirmek için “aciliyet hissi” yaratmak yerine “güven” vermesi gereken bir döneme girildi.

Bu araştırma, Kasım indirimleri döneminin tüketiciler nezdinde artık duygusal bir “alışveriş şöleni” olmaktan çıkıp, tamamen rasyonel bir “ihtiyaç yönetimi” sürecine evrildiğini göstermektedir. Veriler, “indirim çılgınlığı” kavramının yerini; fiyat geçmişini sorgulayan, kampanyaları titizlikle matematiksel süzgeçten geçiren ve dürtüsel kararlar yerine planlı hareket eden son derece bilinçli bir tüketici profiline bıraktığını ortaya koymaktadır. Ortaya çıkan bu tablo, Kasım döneminin artık markaların yönlendirdiği bir kampanya sezonu olmaktan ziyade, tüketicilerin kendi ekonomik gerçeklikleri ve dijital yetkinlikleriyle yönettikleri stratejik bir satın alma takvimi olarak konumlandığını kanıtlamaktadır.

Araştırmanın Künyesi

Dorinsight tarafından 17–21 Kasım tarihleri arasında online olarak gerçekleştirilen araştırmaya, Türkiye temsili ABC1C2DE sosyo-ekonomik segmente mensup 1.000 kişi katılmıştır.